Unlimited Web HostingFree Wordpress ThemesDeposit Poker

โครงการสานชีวิตหญิงและเด็กอันดามัน บันทึกประสบการณ์การทำงาน 1 ปี กับหญิงและเด็กผู้ประสบภัยสึนามิ

andaman

เป็นเวลา 1 ปี นับจากเหตุการณ์ภัยพิบัติทางธรรมชาติ คลื่นยักษ์สึนามิได้พัดถล่ม 6 จังหวัดชายฝั่งอันดามัน เมื่อเช้าวันที่ 26 เดือนธันวาคม 2547 นำมาซึ่งความสูญเสียทั้งชีวิต บ้านที่อยู่อาศัย และทรัพย์สิน รวมถึงเครื่องมือในการประกอบอาชีพ ซึ่งมูลนิธิผู้หญิงเป็นหนึ่งในหลายหน่วยงานที่ได้ตระหนักถึงปัญหาที่เกิดขึ้นจากโศกนาฎกรรมครั้งนี้ และได้ลงไปให้ความช่วยเหลือแก่ผู้ประสบภัย โดยเฉพาะกลุ่มผู้หญิงที่สูญเสียสามีและต้องรับภาระดูแลครอบครัวเพียงลำพัง

มูลนิธิผู้หญิงได้ตั้งศูนย์ประสานงานขึ้นที่อำเภอคุระบุรี จังหวัดพังงา เพื่อให้คำปรึกษาและช่วยเหลือหญิงและเด็กตามความเดือดร้อนเฉพาะหน้าเพื่อให้สามารถดำเนินชีวิตต่อไปได้ และได้ร่วมกับอาสาสมัครในท้องถิ่นออกเยี่ยมเพื่อสำรวจความเป็นอยู่สภาพปัญหาและความต้องการของหญิงและเด็กประสบภัย ตลอดจนสนับสนุนอุปกรณ์ประกอบอาชีพ เพื่อให้สามารถมีรายได้พึ่งตนเอง 

ในช่วงเวลา 1 ปีที่ผ่านมา ทางโครงการได้ให้ความช่วยเหลือแก่หญิงและเด็กรวมทั้งสิ้น 796 คน เป็นหญิงที่เป็นผู้นำครอบครัวเลี้ยงลูกตามลำพัง 123 คน สูญเสียทรัพย์สินเครื่องมือทำกิน 128 คน หญิงชาวไทยใหม่มอแกน 22 คน หญิงแรงงานย้ายถิ่นทั้งชาวไทยและชาวพม่า รวม 96 คน และเป็นเด็กที่ได้รับผลกระทบ รวม 427 คน 

ทางโครงการได้จัดกิจกรรมสำหรับหญิงผู้ประสบภัยในรูปแบบต่างๆ ทั้งการจัดกลุ่มพูดคุยในศูนย์ประสานงานและนอกพื้นที่ จัดพูดคุยตามย่านชุมชน เพื่อให้หญิงประสบภัยได้รู้สึกผ่อนคลายและมั่นใจที่จะแบ่งปันและแลกเปลี่ยนประสบการณ์ของตนเอง กับเพื่อนผู้ประสบภัยคนอื่นๆ เพื่อสร้างเสริมกำลังใจที่ดีขึ้น และสามารถที่จะเผชิญกับปัญหาและหาทางออกได้ 

จากการจัดกิจกรรมตลอดระยะเวลา 1 ปี เราพบว่าหญิงประสบภัยหลายคนมีสภาพจิตใจดีขึ้น สามารถวางแผนประกอบอาชีพและดำเนินชีวิตได้อย่างปรกติ อย่างไรก็ตามยังมีหญิงประสบภัยบางส่วนที่ยังต้องการได้รับการฟื้นฟูเยียวยาจิตใจในระยะยาว ตลอดจนการสนับสนุนเพื่อให้สามารถรับภาระดูแลครอบครัวต่อไปได้ 

 

แจ่ม 

หญิงหม้ายมุสลิมที่ต้องรับภาระเลี้ยงลูกเล็ก 2 คน หลังจากสามีซึ่งทำอาชีพประมงเสียชีวิตจากสึนามิ ทำให้ขาดเสาหลักของครอบครัว ในขณะที่แจ่มก็ไม่สามารถทำงานได้เพราะต้องดูแลลูกที่ยังเล็กอยู่ทั้งสองคน เนื่องจากลูกทั้งสองคน อายุต่ำกว่า 3 ขวบ จึงไม่ได้รับทุความช่วยเหลือจากหน่วยงานของรัฐ ซึ่งให้ทุนการศึกษาเฉพาะเด็กที่เข้าโรงเรียนแล้ว แจ่มก็เหมือนกับหญิงหม้ายหลายๆ คนที่ไม่สามารถเข้าถึงความช่วยเหลือจากรัฐบาล เนื่องจากรัฐบาลไม่ได้จัดหน่วยลงพื้นที่ให้ความช่วยเหลือตามชุมชน และผู้หญิงเหล่านี้ก็ไม่สามารถทิ้งลูกเล็กๆ เพื่อที่จะไปรับของช่วยเหลือจากทางการได้ ทางมูลนิธิผู้หญิงได้ให้ความช่วยเหลือแจ่มโดยการให้คำปรึกษาและแจ่มก็ได้เข้าร่วมกิจกรรมฟื้นฟูเยียวยาจิตใจที่ทางมูลนิธิฯ จัดขึ้น ต่อมาแจ่มตัดสินใจลงทุนค้าขายโดยขอทุนจากทางมูลนิธิฯ เพื่อต่อรถพ่วงและทำตู้กระจกที่ใช้ในการขายลูกชิ้น แต่เนื่องจากแจ่มต้องดูแลลูกเล็กๆ ทั้ง 2 คน ทั้งยังไม่เคยประกอบอาชีพอะไรนอกจากเป็นแม่บ้านและภรรยา จึงได้ให้น้องเขยเป็นคนไปขายและตนเองเป็นคนเตรียมลูกชิ้นให้ โดยได้ส่วนแบ่งคนละ 50 เปอร์เซ็นต์ จากกำไรที่ขายได้ แต่ปรากฎว่าในเวลาต่อมาน้องเขยได้ทำลายข้าวของและได้ย้ายออกไปเช่าบ้านอยู่โดยที่แจ่มเองก็ไม่ทราบเหตุผลว่าเกิดจากอะไร แจ่มก็เหมือนกับหญิงหม้ายมุสลิมอีกหลายคนที่ต้องการเวลาในการสร้างเสริมทักษะที่จะสามารถพึ่งพาตนเองทางเศรษฐกิจต่อไปได้ในระยะยาว

……………….

 สิตา

หญิงหม้ายมุสลิมที่เป็นภรรยาคนที่สอง สิตาเป็นหญิงมุสลิมและเป็นภรรยาคนที่สองของสามี ตอนที่เกิดสึนามิสิตากำลังตั้งครรภ์ได้ 8 เดือน หลังจากสึนามิสิตาและภรรยาคนแรกได้พยายามตามหาสามีที่หายไปเป็นเวลา 2 อาทิตย์ ในที่สุดก็พบศพสามีและพยายามขอเงินชดเชยค่าทำศพจากรัฐบาลในฐานะหญิงหม้ายที่ได้สูญเสียสามีที่เป็นเสาหลักของครอบครัว แต่มีเพียงภรรยาคนแรกเท่านั้นที่สามารถรับเงินชดเชยได้ ส่วนสิตานั้นไม่ได้รับความช่วยเหลืออะไรเพราะไม่มีใบทะเบียนสมรส ศพของสามีและการตั้งครรภ์ของเธอไม่เพียงพอที่จะเป็นหลักฐานแสดงให้เห็นว่าเธอต้องการความช่วยเหลือ เนื่องจากนโยบายของรัฐให้เงินชดเชยแก่สมาชิกในบ้านของผู้เสียชีวิตเพียงคนเดียวเท่านั้น และเป็นโชคร้ายของผู้หญิงมุสลิมหลายคนที่มักจะเป็นหนึ่งในภรรยาสี่คนของสามี สำหรับสิตาค่อนข้างโชคดีที่ภรรยาคนแรกเป็นคนมีน้ำใจได้แบ่งเงินชดเชยให้เธอ 15 เปอร์เซ็นต์ แต่ยังมีผู้หญิงมุสลิมบางคนที่เป็นภรรยาคนที่สอง ที่สาม หรือที่สี่ ที่ไม่ได้โชคดีเหมือนสิตา ทางโครงการสานชีวิตใหม่หญิงและเด็กอันดามันได้ให้ความช่วยเหลือแก่สิตาเป็นทุนรายเดือนเพื่อแบ่งเบาค่าใช้จ่ายในการเลี้ยงดูลูกเล็ก ตอนนี้สิตาต้องดูแลลูกเล็กๆ ที่เพิ่งเกิดใหม่หลังสึนามิตามลำพังเป็นที่น่าเสียดายที่เด็กกลุ่มนี้ยังไม่ได้เป็นกลุ่มเป้าหมายตามแผนการให้ความช่วยเหลือของรัฐบาล 

……………….

ก้อย

หญิงแรงงานย้ายถิ่นชาวพม่า ก้อยเป็นชาวพม่าที่อพยพเข้ามาทำงานในเมืองไทยพร้อมกับสามีที่มีอาชีพเป็นลูกจ้างเรือประมง หลังจากสึนามิสามีไม่มีงานทำ และความช่วยเหลืออย่างเดียวที่ได้รับคือ ข้าว จากหน่วยงานที่ให้ความช่วยเหลือผู้ประสบภัย ซึ่งทางเจ้าหน้าที่โครงการสานชีวิตใหม่หญิงและเด็กอันดามันได้ไปรับมาให้ นอกจากนี้ยังเผชิญปัญหาหนี้นอกระบบซึ่งมีอัตราดอกเบี้ยสูงมาก และเป็นปัญหาปกติของหญิงแรงงานย้ายถิ่นชาวพม่าซึ่งขาดเครื่องมือทำมาหากินไม่สามารถออกจากบ้านหรือหางานทำเพราะกลัวที่จะถูกจับส่งกลับประเทศ รวมทั้งไม่สามารถเข้าถึงความช่วยเหลือของรัฐบาลได้ ก้อยเป็นหนึ่งในหลายๆ คนที่เผชิญปัญหาหนี้นอกระบบ ก้อยได้ยืมเงินจากเจ้าของบ้านเช่าเพียงเพื่อให้มีที่หลับนอนและมีอาหารเล็กน้อยมาจุนเจือครอบครัวในแต่ละวัน แต่ไม่สามารถหาเงินมาใช้หนี้ได้ ก้อยก็เหมือนกับแรงงานย้ายถิ่นผิดกฎหมายชาวพม่าคนอื่นๆ ในพื้นที่ประสบภัย ที่ต้องใช้ชีวิตในแต่ละวันด้วยความหวาดกลัว หิวโหย และหวังว่าจะมีนายจ้างที่ช่วยจดทะเบียนแรงงานให้สามารถอยู่ในเมืองไทยโดยไม่ต้องเสี่ยงต่อการถูกส่งกลับประเทศ 

……………..

รัตน์

 หญิงหม้ายสูญสียสมาชิกในครอบครัวจากสึนามิรวม 7 คน รัตน์ทำงานเป็นแม่บ้านที่โรงแรมแห่งหนึ่งแถวเขาหลัก ส่วนสามีรับจ้างทาสี มีลูกด้วยกัน 2 คน วันที่เกิดเหตุสามีไปรับจ้างทาสีที่รีสอร์ทแห่งหนึ่ง รัตน์ไม่ได้ไปทำงานเพราะเข้างานในช่วงบ่าย จากเหตุการณ์คลื่นยักษ์ถล่มรัตน์ต้องสูญเสียสามีและสมาชิกในครอบครัวทั้งหมด 7 คน และรัตน์ยังต้องรับภาระดูแลลูกทั้ง 2 คนตามลำพัง ทำให้ได้รับผลกระทบทางจิตใจอย่างรุนแรงจากการสูญเสียครั้งนี้ หนึ่งปีผ่านไป ลูกชายคนโตของรัตน์ไม่เคยพูดถึงพ่อและเหตุการณ์สึนามิอีกเลย เพราะน้องสาวยังรับความจริงที่เกิดขึ้นไม่ได้ เวลาที่รัตน์ชวนลูกสาวไปทำบุญหาพ่อ ลูกสาวของตนก็จะตอบว่า “บ้าแล้วแม่ พ่อยังนอนอยู่ในห้องอยู่เลย แล้วแม่จะไปทำบุญให้พ่อทำไม” และถ้าใครมาบอกว่าพ่อเสียชีวิตแล้ว ก็จะเถียงว่า “พ่อไม่ได้เสียชีวิต แต่พ่ออยู่บนเขา” รัตน์เป็นลูกจ้างชั่วคราวจึงไม่ได้รับเงินชดเชยจากนายจ้าง เธอและลูกๆ ยังคงอาศัยอยู่ในบ้านพักของบริษัทที่เธอและสามีเคยเป็นลูกจ้างมาก่อน โดยที่ไม่ได้เสียค่าเช่าแต่เสียเฉพาะค่าน้ำกับค่าไฟเป็นรายเดือน แต่ตอนนี้ทางบริษัทต้องการใช้ประโยชน์จากโรงงานและบ้านพัก และขอให้รัตน์ย้ายออกไป แต่รัตน์ไม่สามารถย้ายออกไปได้เนื่องจากยังไม่มีที่อยู่ใหม่และไม่มีอาชีพที่สร้างรายได้เพียงพอ โครงการสานชีวิตใหม่หญิงและเด็กอันดามันได้ให้ความช่วยเหลือเฉพาะหน้าเป็นเงินจำนวนหนึ่งกับรัตน์ และหวังเป็นอย่างยิ่งว่ารัตน์จะมีจิตใจที่เข้มแข็งประคับประคองครอบครัวต่อไปและสามารถมีอาชีพที่มั่นคงต่อไป 

กาน

 หญิงหม้ายจากสึนามิ มีปัญหาเรื่องสุขภาพ ก่อนสึนามิ กานและสามีพร้อมทั้งลูกสาว 2 คน อายุ 13 และ 9 ปี อาศัยรวมอยู่กับพ่อแม่ของกานโดยที่สามีกำลังสร้างบ้านเพื่อเตรียมขยับขยายแยกครอบครัวออกมา สามีของกานเป็นเสาหลักในการหารายได้มาจุนเจือครอบครัวแต่ต้องมาเสียชีวิตจากสึนามิ เธอและลูกๆ ทั้ง 2 คน ได้เข้าไปอาศัยอยู่ที่ศูนย์พักพิงชั่วคราวที่อำเภอตะกั่วป่าในช่วงเวลาสั้นๆ หลังจากนั้นทางเจ้าหน้าที่ไม่อนุญาตให้อยู่ต่อ ด้วยเหตุผลที่ว่ามีบ้านอยู่แล้ว ทั้งที่บ้านยังสร้างไม่เสร็จ และไม่ปลอดภัยเพียงพอที่จะเข้าไปอยู่อาศัยก็ตาม กานได้รับความกระทบกระเทือนทางด้านจิตใจอย่างมาก ประกอบกับมีโรคประจำตัวคือโรคหัวใจและมีอาการเครียดจัดจากปัญหาต่างๆ ทำให้สภาพจิตใจอยู่ในภาวะย่ำแย่มากในช่วงแรก กานได้รับความช่วยเหลือจากโครงการสานชีวิตใหม่หญิงและเด็กอันดามัน โดยได้เข้าร่วมกิจกรรมฟื้นฟูเยียวยาจิตใจ และได้ขอทุนเพื่อเปิดร้านขายของชำจากทางโครงการฯ ตอนนี้กานเปิดร้านขายของชำมีรายได้เลี้ยงตนเอง และสามารถดูแลลูกสาวทั้งสองคน 

ในปี 2549 ทางมูลนิธิผู้หญิงยังคงให้ความช่วยเหลือผู้หญิงและเด็กอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะการลดภาระค่าใช้จ่ายให้กับครอบครัวที่มีลูกอ่อน และในวัยเรียนต่อไป เพื่อช่วยป้องกันปัญหาเด็กออกจากโรงเรียนกลางครัน โดยเฉพาะครอบครัวที่มีภาระดูแลเด็กหลายคนและยังไม่สามารถพึ่งตนเองทางเศรษฐกิจได้ การดำเนินงานที่ผ่านมายังให้ความสำคัญกับการส่งเสริมให้เกิดกลุ่มช่วยเหลือเกื้อกูลกันในชุมชน รวมถึงการส่งเสริมให้มีอาสาสมัครและแกนนำเยาวชนมีบทบาทในการติดตามช่วยเหลือหญิงและเด็กที่อยู่ในภาวะยากลำบากในพื้นที่ได้มากขึ้น นอกจากนี้ทางโครงการจะจัดให้มีเวทีเพื่อสร้างโอกาสให้หญิงและเด็กได้นำเสนอปัญหาและความต้องการของตนตลอดจนสนับสนุนการพัฒนาศักยภาพและการมีส่วนร่วมฟื้นฟูชีวิตและชุมชนของตนต่อไป

 

Leave a Reply

You must be logged in to post a comment.

Thai / English

บทความล่าสุด
ปฎิทินกิจกรรม
September 2018
M T W T F S S
« Aug    
 12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930